Araç kontak veriyor ama çalışmıyor: 7 olası sebep ve ne yapmalı

Kontak anahtarını çevirdiğin (ya da Start butonuna bastığın) anda duyduğun ses, arızanın türünü çok büyük oranda anlatır. Üç tipik durumu birbirinden ayırt etmek, ustaya gitmeden önce yapabileceğin en faydalı şeydir:

• Hiç ses yok, gösterge yanıyor

  Marş motoruna sinyal gitmiyor. Genelde marş rölesi, marş düğmesi/kontak silindiri veya immobilizer kaynaklı.
• Klik klik klik sesi

  Marş selenoidi anahtarlıyor ama akü marş motorunu döndürecek gücü veremiyor. Klasik akü bitik / zayıf belirtisi.
• Marş zorlanarak dönüyor, motor tutmuyor

  Akü güçlü değil ama yeterli; marş dönse de motor yakıt veya ateşleme alamıyor. Yakıt pompası, bujiler veya bobin tarafı.
• Marş hızlı dönüyor, motor tutmuyor

  Akü/marş sağlam. Yakıt sistemi (filtre, pompa, enjektör) ya da ateşleme (buji, bobin, krank sensörü) suçlu.

Çalışmama sebebinin en sık karşılaşılanıdır. Aracı kapatırken farın açık unutulması, alarm/multimedya gibi yardımcıların akü çekmesi, ya da basitçe akünün ömrünü tamamlamış olması bunun sebebi olabilir. Tipik akü ömrü Samsun gibi rutubetli iklimlerde 3-5 yıl arasındadır.

Belirtiler: farlar sönük yanıyor, gösterge ışıkları titriyor, kontakta klik sesi geliyor ama marş dönmüyor. Far açtığında parlaklık net şekilde düşüyor.

Yapabileceğin: Bir takviye kablosuyla (yardımcı bir araçtan) akü takviyesi en hızlı çözümdür. Araç çalıştıktan sonra en az 20-30 dakika yolda kullan ki şarj devresi aküyü doldurabilsin. Kontağı bir daha kapatıp denediğinde tekrar çalışmıyorsa akü değişimi şart.

Detaylı bilgi için: Akü bitti, ne yapmalı? Samsun akü rehberi.

Akü sağlam olsa bile, kutup başları gevşekse veya yeşil-beyaz oksitlenme tabakasıyla kaplanmışsa elektrik akışı yetersiz olur. Çoğu sürücü bunu fark etmez ve aküyü değiştirir; oysa basit bir temizlik sorunu çözer.

Yapabileceğin:Motoru kapat, anahtarı çıkar. Akü kapağını aç ve kutup başlarını incele. Beyaz/yeşil tortular varsa (bunlara "sülfat" veya "tuzlanma" denir), kuru bir bezle silmeye çalışma; kıvılcım çıkabilir. Bu durumda en güvenli yol, bir oto elektrikçide karbonatlı suyla temizletmek ve kutuplara özel koruyucu sürdürmek.

Akü iyi, kablolar sağlam ama marş motoru artık dönmeyebilir. Yıllarca her çalıştırmada zorlanan marş motoru zamanla dişlilerini, kömürlerini veya selenoidini kaybeder.

Belirtiler: kontağı çevirince klik sesi var ama marş hareket etmiyor; bazen ısırdığı an dönüyor sonra duruyor; veya marş dönerken metalik bir taşlama-cıyaklama sesi geliyor.

Çözüm: Marş motoru çoğu zaman tamir edilebilir (kömür, otomatik, dişli değişimi). Tamiri, yenisini almaktan genelde belirgin biçimde daha ucuza gelir. Detaylar için: Marş motoru tamiri rehberi.

Marş motoru çalışsa bile, ona sinyali iletecek röle ya da anahtarı çevirdiğinde elektrik akışını başlatan kontak silindiri arızalıysa marş hiç dönmez. Bu durumda akü ve marş tamamen sağlamdır.

Belirtiler: kontağı çevirdiğinde hiçbir ses yok; gösterge ışıkları yanıyor ama marş bile tepki vermiyor. Bazı araçlarda anahtarı belli bir noktaya kadar zorladığında çalışır; bu kontak silindiri ömrünü tamamladığının net işaretidir.

Bu arıza oto elektrikçinin işi. Marş rölesi sigorta-rölesi panelindedir, dakikalar içinde değişir. Kontak silindiri değişimi biraz daha uzun sürer.

Modern araçların hemen hepsinde anahtarın içinde bir transponder çip vardır. Bu çip, araca özel kodu tanıtmazsa motor çalışmaz; immobilizer sistemi yakıtı kesin.

Belirtiler: Gösterge panelinde araba ve anahtar şeklindeki sembol yanıp sönüyor; marş normal dönüyor ama araç ateşlemiyor veya 2-3 saniye çalışıp duruyor. Anahtarın pili bitmişse uzaktan kumanda da çalışmıyordur.

Yapabileceğin: Önce yedek anahtarla dene. Çalışırsa birinci anahtarın çipi/pili sorunlu. Çalışmazsa immobilizer kutusu veya antenleri suçludur. Çözüm için bir oto anahtarcı veya oto elektrikçi uygundur.

Sistemin nasıl çalıştığını ve anahtar-kilit tarafındaki arızaları ayrıntılı görmek için: araç anahtarı, immobilizer ve oto kilit rehberi.

Marş hızlı ve net dönüyor ama motor hiç tutmuyorsa, ya da bir-iki öksürüp duruyorsa, sorun büyük ihtimalle yakıt sisteminde. Yakıt pompası, yakıt filtresi tıkanıklığı veya enjektör arızası ana adaylar.

İpucu:Kontağı 2-3 saniye "on" konumuna al, bekle, sonra kapat, sonra tekrar aç ve marş bas. Bu sırada yakıt pompasının "hummm" sesini duymalısın. Hiç ses yoksa pompa büyük olasılıkla arızalı.

Yakıt filtresi 30.000-60.000 km arası değişmediyse tıkanmış olabilir. Enjektör arızası daha sinsidir: araç çalışır ama düzensiz çalışır, tekler.

Benzinli motorlarda ateşleme sistemi suçluysa marş döner ama motor tutmaz. Bujiler kirlenmiş veya ömrünü tamamlamış olabilir; ateşleme bobini bozulmuş olabilir; ya da motora "şu anda buradayız" mesajını veren krank mili sensörü iflas etmiş olabilir.

Belirtiler: son zamanlarda araç tekliyor, rölantide titriyordu; yakıt tüketimi arttı; check engine ışığı yanıyor. Bu uyarıların ardından çalışmama gelirse büyük olasılıkla bu sistemin biriyle ilgilidir.

Krank sensörü arızası özellikle sinsi: motor sıcakken çalışmaz ama soğuyunca tekrar çalışır. Bir oto elektrikçide arıza tespit cihazıyla (OBD-II) kontrol edilir.

Belirtileri yukarıdaki listeyle eşleştirdiysen, doğru ustaya gitmen için kısa bir yönlendirme:

Samsun Toybelen Sanayi Sitesi'nde bu konularda hizmet veren çok sayıda usta var. Tam liste için oto elektrik kategorisi ya da oto servis kategorisi sayfasına göz at. Yolda kaldıysan, 7/24 acil hizmet sayfasından en yakındakine ulaş.